Bỏ 18 thủ tục, cắt 5 điều kiện kinh doanh về sở hữu trí tuệ

Sáng 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10.

Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết dự thảo tập trung vào hai nhóm chính sách, gồm tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm điều kiện kinh doanh và chuyển đầu mối quản lý quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo tính toán của Chính phủ, các nội dung sửa đổi sẽ bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, giúp giảm gần 1,1 tỷ đồng chi phí tuân thủ và 237 ngày làm việc trong tổng thời gian giải quyết các thủ tục liên quan.

Một trong những điểm đáng chú ý là bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp. Thay vào đó, bên chuyển nhượng hoặc nhận chuyển nhượng đề nghị sửa thông tin trên văn bằng bảo hộ.

Việc bỏ thủ tục này không đồng nghĩa quyền sở hữu sáng chế, kiểu dáng công nghiệp hoặc nhãn hiệu được chuyển ngay sau khi ký hợp đồng. Với các quyền được xác lập qua đăng ký, việc chuyển nhượng chỉ có hiệu lực khi cơ quan quản lý ghi nhận thay đổi chủ sở hữu trên văn bằng.

Dự thảo cũng cho phép chuyển nhượng một phần danh mục hàng hóa, dịch vụ gắn với nhãn hiệu. Với giống cây trồng, thủ tục đăng ký chuyển nhượng quyền cũng được đề xuất bãi bỏ, nhưng bên nhận chỉ trở thành chủ Bằng bảo hộ sau khi cơ quan quản lý ghi nhận thay đổi.

Một thay đổi khác là bỏ 5 điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ. Theo dự thảo, cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự hoặc tổ chức được thành lập, hoạt động hợp pháp có thể thực hiện giám định, chuyển từ cơ chế cấp phép sang thông báo và hậu kiểm.

Tổ chức, cá nhân phải thông báo thông tin về hoạt động giám định trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi bắt đầu hoạt động. Người giám định phải bảo đảm trung thực, chính xác, khách quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết luận.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cơ bản tán thành việc cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh, nhưng đề nghị bảo đảm việc cắt giảm thực chất, không để các yêu cầu đã bỏ khỏi luật quay trở lại dưới dạng điều kiện hoặc thành phần hồ sơ trong nghị định, thông tư.

Với quyền đối với giống cây trồng, Chính phủ đề xuất chuyển đầu mối quản lý từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc chuyển giao sẽ bao gồm nhiệm vụ, nhân lực, hồ sơ và cơ sở dữ liệu, nhưng không làm phát sinh tổ chức hành chính mới, tăng biên chế hay yêu cầu người dân, doanh nghiệp làm lại thủ tục.

Dự thảo cũng đề xuất rút thời gian công bố đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng từ 90 ngày xuống 30 ngày kể từ khi đơn được xác định hợp lệ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý cắt giảm thủ tục phải đi cùng đầu tư về nhân lực, hạ tầng công nghệ và kết nối dữ liệu. Ông đề nghị tăng hậu kiểm, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thẩm định và hoàn thiện cơ chế để doanh nghiệp có thể định giá, ghi nhận, góp vốn hoặc vay vốn bằng tài sản trí tuệ.

Dự thảo sửa đổi, bổ sung 18 trong tổng số 222 điều của Luật Sở hữu trí tuệ và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.