Bộ Xây dựng: Phí cao tốc và quốc lộ chênh lệch không lớn, người dân có quyền lựa chọn tuyến đường

Bộ Xây dựng vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng về việc xem xét mức thu phí giữa đường bộ quốc lộ và đường cao tốc. Cử tri cho rằng hiện nay phí sử dụng đường bộ thấp hơn nhiều so với đường cao tốc, khiến một số phương tiện có xu hướng lựa chọn đi vào các tuyến quốc lộ qua khu đông dân cư để tránh phí cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Cụ thể, Bộ Xây dựng đã ban hành Văn bản số 11727/BXD-CDBVN gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng để trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo Bộ Xây dựng, trong quá trình triển khai các quy định của pháp luật về phí, lệ phí và giá, Bộ cùng các cơ quan, đơn vị liên quan đã rà soát, xây dựng mức phí sử dụng đường bộ đối với phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc và quốc lộ dựa trên nguyên tắc xác định mức phí, nguyên tắc định giá của Nhà nước.

Việc xây dựng mức phí được thực hiện trên cơ sở tính đến chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của công dân, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân và phù hợp với từng hình thức đầu tư xây dựng đường bộ.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng đường bộ theo hình thức đối tác công - tư (PPP), Bộ Xây dựng cho biết mức thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ được xác định nhằm bảo đảm hoàn vốn đầu tư, đáp ứng chi phí quản lý, vận hành, bảo trì công trình đường bộ và lợi nhuận của nhà đầu tư theo quy định.

Trong khi đó, mức thu phí sử dụng đường bộ cao tốc do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác được tính toán dựa trên lợi ích, khả năng chi trả của người sử dụng. Mức phí này được xây dựng hài hòa với mức thu dịch vụ sử dụng quốc lộ và các tuyến cao tốc đầu tư theo phương thức PPP, qua đó góp phần tạo nguồn lực để nâng cấp, cải tạo, quản lý, vận hành, bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ hiện hữu cũng như đầu tư các dự án đường bộ mới.

Làm rõ sự khác nhau giữa hai loại hình thu phí, Bộ Xây dựng cho biết trên đường cao tốc áp dụng hình thức thu phí kín, được xác định theo quãng đường thực tế phương tiện tham gia giao thông (km), với mức phí tương ứng từng loại phương tiện. Do đó, phương tiện đi quãng đường ngắn sẽ trả phí ít hơn và ngược lại.

Trong khi đó, việc thu phí trên quốc lộ được thực hiện theo hình thức thu phí hở, tính theo lượt xe qua trạm và không phụ thuộc vào quãng đường thực tế phương tiện di chuyển.

Theo Bộ Xây dựng, mức phí thực tế giữa cao tốc và quốc lộ không có sự chênh lệch quá lớn. Đơn cử, đối với phương tiện nhóm 1 gồm xe dưới 12 chỗ, xe tải có tải trọng dưới 2 tấn và các loại xe buýt vận tải khách công cộng, khi lưu thông trên Quốc lộ 1A qua Trạm thu phí Cam Thịnh, mức phí là 40.000 đồng/xe, tương đương khoảng 1.090 đồng/xe.km. Qua Trạm thu phí Cà Ná (Km1584+100), mức phí cũng là 40.000 đồng/xe, tương đương khoảng 1.081 đồng/xe.km.

Trong khi đó, nếu phương tiện lưu thông trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông do Nhà nước đầu tư, tại các đoạn từ Bãi Vọt đến Cam Lộ, từ Quảng Ngãi đến Nha Trang, từ Vĩnh Hảo đến Phan Thiết..., mức phí phải trả là 900 đồng/xe.km.

Từ các mức thu trên, Bộ Xây dựng khẳng định mức chênh lệch giữa phí cao tốc và phí dịch vụ sử dụng quốc lộ là không lớn.

“Việc lưu thông trên tuyến quốc lộ hay tuyến cao tốc thuộc quyền lựa chọn của các chủ phương tiện tham gia giao thông đường bộ; đảm bảo phù hợp với nhu cầu đi lại, lợi ích và khả năng chi trả của người dân sử dụng”, Bộ Xây dựng nhấn mạnh.